«Akvarium» metodı studentlerdiń sabaqqa belsendi qatnasıwın támiyinleytuǵın interaktiv usıllardıń biri bolıp, ol jeke pikirlew, juplıq talqılaw hám toparlıq baqlawdı birlestiredi. Metod arqalı student tek tayar bilimdi qabıllap qoymastan, óz pikirin dálillewge, basqalardıń pikirin tıńlawǵa hám teoriyalıq bilimlerin ámeliy jaǵdayda qollanıwǵa úyrenedi.
Maqset
Metodtıń maqseti: - studentlerdi belgili bir mashqala yamasa tema boyınsha tereń oylawǵa úyretiw; - óz pikirin erkin hám dáliller menen bayan etiw kónlikpesin rawajlandırıw; - sherigi menen pikir almasıw, talqılaw hám ulıwmalıq sheshimge keliw qábiletin qáliplestiriw; - teoriyalıq bilimlerdi ámeliyatta qollanıwǵa úyretiw.
Ótkeriw basqıshları
- 11-basqısh. Auditoriyanı shólkemlestiriw.
- 2Auditoriyada eki sheńber shólkemlestiriledi: sırtqı sheńber hám ishki sheńber. Sırtqı sheńberdegi studentler – «Talqılawshılar», al ishki sheńberdegi studentler – «Baqlawshılar» rolinde boladı.
- 32-basqısh. Rollerdı belgilew.
- 4«Talqılawshılar» berilgen soraw yamasa tema boyınsha pikir almasıp, óz kózqarasların dáliller menen qorǵaydı. «Baqlawshılar» bolsa talqılaw procesin baqlap, studentlerdiń belsendiligin, juwaplarınıń durıslıǵın hám teoriyalıq bilimlerdi ámeliyatta qollanıwın analizleydi.
- 53-basqısh. Soraw yamasa mashqalanı usınıw.
- 6Oqıtıwshı talqılaw ushın tema yamasa mashqalalı soraw beredi. Mısalı, prezentaciyada qaraqalpaq tilindegi dawıslı seslerdiń túrleri boyınsha sorawlar alınǵan: dawıslı seslerdiń sanı, til jaǵdayına hám erinniń qatnasına qaray túrleri.
- 74-basqısh. Jup bolıp talqılaw.
- 8Studentler sorawdı aldın óz betinshe oylap aladı, keyin ózine jaqın otırǵan sherigi menen 1–2 minut dawamında pikir almasıp, óz juwabın dálilleydi.
- 95-basqısh. Orın almasıw.
- 10Oqıtıwshınıń belgisi boyınsha «Talqılawshılar» bir orınǵa jıljıydı hám jańa sherigi menen talqılawdı dawam ettiredi. Bul process barlıq qatnasıwshılar pikir almasıp bolǵanǵa shekem aylanba túrde dawam etedi.
- 116-basqısh. Baqlaw hám bahalaw.
- 12«Baqlawshılar» talqılawshılardıń belsendiligin, juwaplarınıń durıslıǵın, teoriyalıq bilimlerin ámeliyatta qollanıwın, óz pikirin dálillewin hám sheriginiń pikirine qatnasın baqlaydı.
- 137-basqısh. Ulıwmalastırıw hám juwmaqlaw.
- 14Talqılaw tamamlanǵannan keyin oqıtıwshı studentler menen birgelikte tiykarǵı pikirlerdi ulıwmalastıradı, durıs juwaplardı anıqlaydı hám sabaq nátiyjelerin bahalaydı.
Sabaqta qollanılıwı
Kútilgen nátiyje: studentlerde topar menen islew, erkin pikir almasıw, óz kózqarasın dálillew, teoriyalıq bilimdi ámeliyatqa qollanıw kónlikpeleri rawajlanadı; sonday-aq qaraqalpaq tilindegi dawıslı seslerdiń fonetikalıq belgilerin ajıratıw hám durıs mısallar keltiriw qábileti bekkemlenedi.